İskandinav tarihçi Mart Kuldkepp’in yazdığı Kısa İskandinavya Tarihi, derin ve titiz bir araştırma sonucu, son Buzul Çağı’nda kuzeye doğru yönelen buz tabakasının izinden giden ilk halklardan bugün özellikleriyle öne çıkan İskandinavya’nın zengin tarihine ışık tutuyor.
“İskandinavya ya da Kuzey bölgesi; İsveç, Danimarka, Norveç, Finlandiya ve İzlanda olmak üzere beş ayrı ulus devletten oluşuyor. Buna üç özerk bölge de dahil. Bunlardan Faroe Adaları ve Grönland Danimarka’ya, Aland Adaları ise Finlandiya’ya bağlı,” diye açıklıyor İskandanivya”yı 2023 yılından beri University College London’da Europan International Social and Political Studies (EISPS) ve Scandinavian Studies (SELCS) bölümlerinde Estonya ve Kuzey ülkeleri tarihi profesörü olan Mart Kuldkepp, Say Yayınları’ndan Özlem Özarpacı çevirisiyle yayımlanan “Kısa İskandinavya Tarihi” adlı kitabında. Tarihi Vikingler dönemine kadar dayanan, modern çağda ise adı, “mutluluk diyarı”, toplumsal cinsiyet eşitliği, sanatın çeşitli dallarında öne çıkan “suç” ögesiyle üretilmiş eserler, popüler kültürle birlikte anılan Kuzey bölgesi, dünya genelinde birçok kişinin gıpta ettiği bir yer olarak anılıyor. İskandinav tarihçi Mart Kuldkepp de derin ve titiz bir araştırma sonucu, son Buzul Çağı’ndaki kuzeye doğru yönelen buz tabakasının izinden giden ilk halklardan bugün yukarıda saydığım özellikleriyle öne çıkan İskandinavya’nın zengin tarihine ışık tutuyor Kısa İskandinavya Tarihi‘nde.
“İskandinavya nereye düşer?” sorusunu cevaplayarak kitabının açılışını yapan Kuldkepp, devamında tarihöncesi çağlardan İskandinavya’ya göz atıp oradan Viking Çağı’na atlıyor ve İskandinavya’da devlet geleneğinin nasıl ortaya çıktığına göz atarak devam ediyor. Ortaçağ’da merkezileşip Avrupalılaşmaya başlayan Kuzey bölgesi ülkelerinin yine aynı çağda yaşadığı krize ve Kalmar Birliği’ne uzanan öyküsünü anlatan yazar, savaşlar ve politik karmaşayla geçen 1500 ve 1600’lü yılları eksenine alarak İskandinavya’daki erken dönem mutlakiyetçilikten parlamenter yönetime geçişi ele alıyor. Napolyon Savaşları’yla birlikte başlayan ve İsveç-Norveç Birliği’ne uzanan dönemi mercek altına aldıktan sonra bölgedeki milliyetçilik, liberalizm ve İskandinavcılık’ı inceleyen Kuldkepp, İskandinavya’nın 1800’lerin başıyla 1900’lerin başında gerçekleşen ekonomik ve toplumsal modernleşmesini inceliyor. Bölgenin Birinci Dünya Savaşı’ndaki tarafsızlığına, İkinci Dünya Savaşı’ndaysa başta direnişe sonraysa kabullenişine değinerek Soğuk Savaş döneminde Nordiklerin nasıl bir güç dengesi oluşturduğunu masaya yatırıyor. Sonrasında artık birer “refah devleti” olarak anılmaya başlanan İskandinavya’nın Avrupa’yla bütünleşmesini ve Soğuk Savaş’ın ardındaki dönüşümüne odaklanıyor ve son olarak da İskandinavya’nın tarihinde dönüm noktası oluşturan başarıları ve başarısızlıklarını gün yüzüne çıkararak bölgenin şimdiki durumuna dair çarpıcı çıkarımlarda bulunuyor.
“İskandinavya’nın, ilk insan yerleşimlerinden bugün dünya lideri konumuna uzanan başarı hikâyesini anlatmak pek de zor değil. Belki de bu yüzden, Kuzeylilerin zorlandığı ya da başarısız olduğu noktaları da görmek özellikle önemli hâle geliyor,” diyen ve İskandinavya’nın bugünkü durumuna gelmesinde, bölgenin tarihinin önemli dönemeçlerinden olan Ortaçağ’da İzlanda’da yaşanan insan kaynaklı felaketlere, İsveç’te uygulanan öjenik kısırlaştırma programına ve Finlandiya’nın Soğuk Savaş döneminde verdiği çetin tavizlerin oynadığı role bakmak gerektiğini belirten Mart Kuldkepp, Avrupa’yla başlayıp zamanla dünya tarihinde de yer edinen İskandinavların geçmişini, dört başı mamur, çok yönlü bir biçimde ele alıyor Kısa İskandinavya Tarihi‘nde…
Editör: Melike Kara
- İskandinavların Tarihsel Yolculuğu - 3 Ocak 2026
- Uygarlıklar Nasıl Çöktü? - 16 Aralık 2025
- “Kadın Başına” Bir Emlakçının Başarı Hikâyesi: Ne Mutlu Ki Aklım Yok - 1 Aralık 2025
